پوکی استخوان

پوکی‌ استخوان باعث تضعیف یا شکننده‌شدن استخوان‌ها می شود. ممکن است استخوان‌ها به حدی شکننده شوند که با زمین خوردن یا فشارهای خفیفی مانند خم‌شدن یا سرفه‌کردن، شکسته‌شوند! شکستگی ناشی از پوکی‌استخوان، اغلب در استخوان‌های لگن، کمر یا ستون‌فقرات ایجاد می شود. استخوان ها ، بافت های زنده ای هستند که به طور مداوم از بین رفته و استخوان های جدید جایگزین آنها می شود. پوکی‌استخوان زمانی اتفاق می افتد که سرعت تولید استخوان جدید با حذف استخوان‌های قدیمی هماهنگی ندارد.

پوکی استخوان، زنان و مردان از همه نژادها را درگیر می کند، اما زنان نژاد سفید و آسیایی، خصوصا زنان مسنی که یائسه شده اند، بیشتر در خطر ابتلا به این بیماری هستند. استفاده از دارو، رژیم غذایی سالم و انجام تمرینات ورزشی با وزنه می تواند از تخریب استخوان‌ها جلوگیری کرده و استخوان هایی که از قبل ضعیف شده‌اند را نیز تقویت کند.

علایم پوکی استخوان

 

در مراحل اولیه از دست دادن تراکم استخوان ها ، علامت خاصی وجود ندارد، اما هنگامی که به دلیل پوکی استخوان،  استخوان‌ها ضعیف شوند، علایم بیماری ممکن است به صورت زیر بروز کند:

– کمردرد که در اثر ترک خوردن یا شکستن مهره‌ها  ایجاد می شود
– کوتاه شدن قد در طول زمان
– قوز کردن

– شکستن استخوانها به شکلی آسان‌تر از آنچه انتظار می‌رود

زمان مراجعه به پزشک

 

اگر در ابتدای دوران یائسگی هستید یا برای چندین ماه از داروهای کورتیکواستروئیدی استفاده کرده اید، یا اگر والدین شما سابقه شکستگی در ناحیه لگن دارند، بهتر است در مورد امکان بروز این مشکل با پزشک خود مشورت کنید.

دلایل بروز پوکی استخوان

 

تولید مجدد استخوان‌های شما به طور پیوسته اتفاق می‌افتد، استخوان‌های جدید تولید می شوند و استخوان‌های قدیمی از بین میروند. وقتی جوان هستید، با وجود اینکه استخوان های قدیمی از بین می روند، بدن استخوانهای جدید را سریع تر  می سازد و تراکم استخوانی شما افزایش پیدا می کند.

غالبا تراکم استخوانی افراد در سنین حدود ۲۰ سالگی، به اوج خود می رسد. با افزایش سن، توده استخوانی سریع تر از اینکه ساخته شود، از بین می رود. پیشروی پوکی‌استخوان بستگی به میزان توده استخوانی دارد که در جوانی کسب کرده اید. هر چه تراکم استخوانی بیشتری کسب کرده باشید، ذخیره استخوانی شما غنی‌تر است و احتمال کمتری دارد که با بالا رفتن سن، دچار پوکی‌استخوان شوید.

عوامل موثر در پوکی‌استخوان

 

عوامل متعددی احتمال پیشروی پوکی‌ استخوان را افزایش می دهند که عبارت‌اند از سن، سبک‌زندگی، بیماری ها و روش‌های درمانی یا داروهای خاص.

عوامل اجتناب‌ناپذیر

 

برخی از عوامل ایجادکننده پوکی‌استخوان که از کنترل شما خارج هستند عبارت‌اند از:

جنسیت: زنان بیشتر از مردان احتمال دارد که به پوکی‌استخوان مبتلا شوند.

سن: با افزایش سن، احتمال پوکی‌استخوان افزایش می یابد.

زمینه ارثی: اگر والدین یا خواهران و برادران شما دچار پوکی‌استخوان شده اند، خصوصا اگر پدر یا مادر شما دچار شکستگی استخوان لگن شده اند، خطر ابتلا به پوکی‌استخوان برای شما افزایش می‌یابد.

سایز بدن: مردان و زنانی که جثه کوچکی دارند، بیشتر در خطر ابتلا به پوکی‌استخوان هستند، چرا که از ابتدا نیز توده استخوانی کمتری داشته اند.

سطح هورمون‌ها

پوکی‌استخوان، بیشتر در مورد افرادی که میزان هورمون‌های خاص در بدنشان، بیشتر یا کمتر از افراد دیگر است شایع‌تر می‌باشد.

هورمون های جنسی: کاهش سطح هورمونهای جنسی، باعث ضعیف شدن استخوانها می شود. کاهش سطح هورمون استروژن در زنان یائسه، یکی از مهم ترین عوامل پیشروی پوکی‌استخوان است. در مردان نیز با افزایش سن، به تدریج سطح تستوسترون کاهش می‌یابد.

مشکلات تیروئید: افزایش هورمون تیروئید می‌تواند باعث از دست دادن تراکم استخوانی شود. این مساله ممکن است به دلیل فعالیت بیش از حد غده تیروئید یا دریافت بیش از حد هورمون در زمان درمان کم‌کاری غده تیروئید اتفاق بیفتد.

سایر غدد: پوکی‌استخوان می‌تواند به دلیل فعالیت بیش از حد غدد پاراتیروئید یا فوق کلیوی نیز اتفاق بیفتد.

رژیم غذایی

 

پوکی استخوان، غالبا در افرادی اتفاق می افتد که:

کلسیم کمی دریافت می کنند: دریافت میزان اندک کلسیم به مدت طولانی، می تواند موجب پیشروی پوکی استخوان شود. دریافت کلسیم اندک، می تواند باعث کاهش تراکم استخوانی، از دست دادن زودهنگام استخوانها و افزایش خطر شکستگی شود.

اختلالات مربوط به غذا خوردن: خوردن غذا در حد بسیار کم و کمبود وزن، می‌تواند باعث تضعیف استخوانها در زنان و مردان شود.

جراحی‌های گوارشی: اعمال جراحی که باعث کاهش سایز معده یا حذف بخشی از روده کوچک شود،  کاهش سطح جذب را برای مواد مغذی از جمله کلسیم به دنبال خواهد‌داشت.

مصرف استروئیدها و سایر داروها

استفاده طولانی مدت از کورتیکواستروئیدهای خوراکی یا تزریقی مانند پردنیزولون و کورتیزون، در تشکیل مجدد استخوانها تداخل ایجاد می‌کند. علاوه بر این، مصرف داروهای ضد‌تشنج، ضد‌رفلاکس معده، ضد‌سرطان و داروهایی که برای جلوگیری از رد عضو پیوندی تجویز می‌شود  نیز با بروز پوکی‌استخوان مرتبط هستند.

مشکلات جسمی

 

خطر ابتلا به پوکی‌استخوان در افرادی که مشکلات جسمی خاصی مانند موارد زیر دارند، بیشتر مشاهده می‌شود:

– بیماری سلیاک
– بیماری التهابی روده
– بیماری‌های کلیه یا کبد
– سرطان
– لوپوس
– مولتیپل میلوما
– آرتریت‌روماتوئید
منبع: سلام سلامت
image_pdfimage_print